Ayçiçeği & Yetiştiriciliği

Besin noksanlıkları & noksanlığın giderilmesi
Bakımı, Hastalık , Zararlıları, Besin Noksanlığı ve Bitki Beslemesi
A yçiçeği dünyada ve Türkiye'de en önemli yağ bitkilerinden biri olup, Türkiye'de genelde yağlık olarak yetiştirilir. Yağlık olarak ekiminin % 70'inden fazlası Trakya ve Marmara bölgesindedir. Ayçiçeği, yetişme periyodu boyunca (100-150 gün) 26-28 C civarında toplam sıcaklık ister. Derin ve kazık kök sistemine sahip olması nedeniyle, kuraklığa dayanımı fazladır. Her türlü toprakta yetişmesine rağmen, iyi drenajlı, nötr PH (6,5 - 7,5)'a sahip ve su tutması yüksek toprakları daha fazla sever. Taban suyu yüksek, asitli topraklardan hoşlanmaz. Tuzluluğa dayanması ortadır. Ayçiçeğinin çimlenmesi için en az toprak sıcaklığı 8-10 °C olmalıdır. Bu nedenle genelde Nisan ayı başı-Mayıs ortası arasında ekimi yapılır. Erken ekim, verimi önemli ölçüde arttırır. Ayçiçeği soğuğa dayanıklı olup, genelde ilk donlardan 4-6 yapraklı devreye kadar zarar görmez. Ancak ısının -4 °C nin altına düşmesiyle oluşan dondan oldukça fazla etkilenir.
O ptimum verim için bölge koşullarında yapılan araştırmalarda 7-8 kg. saf azot ve aynı miktarda fosfor yeterli olur. Ancak sulu koşullarda bu miktarları arttırmak gerekir. Toprak analizi yapılıp tarlanın besin maddesi içeriği belirtildikten sonra gübre uygulamak son derece önemlidir. Eğer toprakta yeterli miktarda fosfor varsa 7-8 kg. saf azotu içeren 15-16 kg. üre (% 46 N) veya 25-30 kg. Amonyum Nitrat (%26 N) gübresi serpilerek karıştırılır ve ardından ekim yapılır. Eğer toprakta genelde potasyumca zengin olması nedeniyle, bu besin maddesine içeren gübre tavsiye edilmez. Ancak toprak tahlil sonucu bu besin maddesinin eksikliği belirtiliyorsa, topraktaki mevcut duruma da bağlı olarak, yeterli miktarda 15-15-15 gübresi uygulamak gerekir. Çünkü kompoze gübrelerin üzerindeki üç rakam sırasıyla N-P-K yani Azot - Fosfor - Potasyum besin madde oranına göre ucuz olan gübre tercih edilmelidir.
NOKSANLIKLAR
Bitki besin noksanlığı görülmeden, düzenli bitki besleme yapınız. Her sene toprak analizlerinizi yaptırın. Teknik ekiplerimiz geldiğinde gösteriniz. Gerektiğinde bir fotokopisini teknik elamanlarımıza verdiğiniz de, sisteme kayıt yapalım. Bir sene sonraki planlamalarımızı hep birlikte daha sağlıklı planlama yapabiliriz.

“Noksanlık görüldüğünde, aşağıdakilerden ürünlerimizden uygun olanını kullanınız veya arayın seçmenize yardımcı olalım.!”

NOKSANLIKLARIN ÖNÜNE GEÇMEK IÇIN, ILK YAPRAKLAR SERÇE GAGASI KADAR OLDUĞUNDAN ITIBAREN DÜZENLI KULLANINIZ.
Noksanlıklar yaprakta görüldüğü anda müdahale edilirse düzelebilir, noksanlık meyveye geçtiğinde geriye dönüş yoktur.

AYÇİÇEĞİ YETİŞTİRİCİLİĞİNDE NOKSANLIKLAR
Yağ bitkileri içerisinde ayçiçeği içerdiği yüksek orandaki (22-50) yağ miktarı nedeniyle insan vücudu için gerekli olan A, D, E, K vitaminlerinin yağda çözünebilmeleri ve sadece yağlarla alınabilen oleik, linoleik ve linolenik yağ asitlerini içermeleri gibi sebeplerden dolayı beslenmede ayrı bir öneme sahiptir.
Ayçiçeğinden yüksek verim ve kaliteli ürün eldesi için gübreleme ihmal edilmemesi gereken bir konudur.
Ayçiçeğinin pek çok kültür bitkisine göre topraktan çok fazla bitki besin maddesi kaldırması, gübrelemenin önemini daha da arttırmaktadır.
Yapılan araştırmalara göre, iyi bir gübreleme ile kültürü yapılan bitkilerde verimde ortalama % 10- 15 arasında bir artış sağlanabilmektedir.
Potasyumun gerek bitki dokularındaki miktarı gerekse fizyolojik ve biyokimyasal işlevleri yönünden bitki gelişmesi için gereksinim duyulan en önemli bitki besin maddelerinden biridir.
Potasyum bitkilerde enzim aktivasyonunda, protein sentezinde, fotosentezde, fotosentez ürünlerinin taşınmasında, hücre büyümesinde, bitkide su dengesinde olmak üzere birçok fonksiyona sahiptir.
Ayçiçeğinde uygun miktarlarda azot, fosfor, potasyum gübreleri kullanılarak ekonomik olarak maksimum seviyede ürün elde etmeye yönelik yaptıkları araştırmada azot, fosfor, potasyum gübrelerinin çeşitli dozlarda uygulamışlar ve en yüksek verimi 130-90-90 kg/ha NPK gübrelemesinden aldıklarını bildirmişlerdir.

İyi bir tohum yatağı hazırladıktan sonra, ayçiçeğinde pnömatik mibzerlerle ekim yapılır.
Yapılan araştırmalar sonucunda; sonbaharda soklu pulluk ile sürüm, ilkbaharda kazayağı ve ardından tırmık ile yapılan tohum yatağı hazırlığı en ekonomik toprak işleme yöntemi olarak belirlenmiştir.
Yabancı ot ilacı icin genelde trifluarin terkipli ilaçlar ekim öncesi uygulanır.
Ancak ilaç uygulandıktan sonra mutlaka tırmık veya benzeri bir ikinci sınıf toprak işleme aletiyle karıştırılmalıdır.
Ayrıca yabancı ot mücadelesi için bitkiler 25 - 30 cm. olduğu zaman çapa makinesi ile ara çapası yapılır.
Yapılan araştırmalar, sırı arası 70 cm. ve sıra üzerinin 30-35 cm. olduğu bir ekim sıklığıyla sağlanan 4500-5000/ca/da civarında bir bitki populasyonunun en yüksek verimi verdiğini ortaya koşmuştur.
Hibrit tohumluklar yüksek verim potansiyeline sahip, aynı günlerde çiçeklenip, olgunlaşır ve aynı kalitede ürün veririler.
Piyasada değişik firmalara ait birçok yağlık hibrit ayçiçeği çeşidi bulunmaktadır. Tohum iriliği arttıkça dekara atılacak tohum miktarı da artar.
Aslında iri tohumun, özellikle uygun olmayan iklim ve toprak koşullarında, çimlenme gücünün biraz daha fazla olmasından başka bir avantaja sahip değildir.
Dekara atılan tohum miktarı tohum iriliğine bağlı olarak 400 gr/da civarındadır.

Ayçiçeği topraktan fazla miktarda besin maddesi kaldırır.
Bu nedenle üst üste ayçiçeği ekiminden kaçınılmalıdır. Bundan dolayı, genelde Buğday-Ayçiçeği ekim nöbeti uygulanır.
Tablanın biraz eğik olması, yani yere doğru bakması, kuş zararını ve güneşten kaynaklanan tabla yanıklığını azaltır. Bu nedenle, bu tip hibrit çeşitler kuş zararının yoğun olarak hissedildiği yerlerde tercih edilmelidir.
Ayçiçeği bitkisinin su ihtiyacı, yetişme periyodu boyunca yaklaşık 700-800 mm. civarındadır.
Bu nedenle yüksek ve arzulanan verimi alabilmek için yağışın az olduğu yıllarda aradaki farkın, sulamaya uygun yerlerde, mutlaka sulama suyuyla verilmesi gerekir.
Toprakta bitkilerin su ihtiyaçları toprak tansiyonemetresiyle ölçülür.
Ayçiçeğinde en hassas devre, çiçeklenme öncesi tablaların oluşmaya başladığı devre ile süt olum devresi arasıdır.
Bu devrede oluşan, suya olan stres, verimde geri gelmeyecek kayıplar ortaya çıkarır.
Özellikle suya duyulan bu ihtiyaç çiçeklenme zamanında en üst seviyeye çıkar.
Bundan dolayı bu devrelerde yağış yoksa, yüksek verim için ayçiçeği mutlaka sulanmadır.20'şer gün arayla yapılan sulamaların verimi arttırdığı Denizli Baklan Ovası'ndaki Dağallı çiftçiler tarafından denenmiş ve görülmüştür. 40 cm olduktan sonra her 20 günde bir sulama yapılmalıdır.
Eğer sulama yapılacaksa, bitkiler 45-50 cm. boyunda bir sulama, tabla teşekkül ettiği devrede süt ve olum devresinde yapılacak olan birer sulama ile toplam üç defa su verilmesi verimi %100 oranında arttırır.
Özellikle sulanan alanlarda dekara atılan bitki sayısını ve verilecek gübre miktarını bir miktarı arttırmak verim artışı için gerekli diğer faktörlerdir.
Ayçiçeğinin en önemli zararlısı orobanş parazitidir. Ancak bu parazite dayanıklı hibritler piyasada mevcuttur.
Bunun yanında diğer hastalıklar ayçiçeği mildiyösü, sap, kök ve tabla çürüklükleridir. Ayçiçeği mildiyösüne karşı hibrit tohumlar ilaçlı olup, ancak özellikle sulu alanlarda ortaya çıkan Slerotinia'ya karşı dayanıklı çeşit olmayıp, ilaçlı mücadelesi de yoktur.
Ülkemizde ekonomik zarar eşiğini aşan ayçiçeği zararlıları şu an için mevcut değildir. Ayçiçeği tablasının arkası ve brakte yapraklarının % 50'si kahverengi renge dönüştüğünde ayçiçeği fizyolojik olgunluğa erişmiş olur. Ancak hasadın yapılabilmesi için ablanın, gövdenin ve yaprakların tamamen kahverengi renge dönüşmüş olması ve tanedeki nem oranının % 9-10'a düşmesi gereklidir.
Çünkü ayçiçeği yağlı tohuma sahip olduğu için yüksek nemde depolandığında, taneler kısa zamanda kızışır ve bozulur. Bu nedenle hasatta tane neminin % 10'un altında olması son derece önemlidir.
Zamanında yapılmayan hasat özellikle bazı çeşitlerde tane dökmeye sebep olacağından, ayçiçeği hasadı fazla geciktirilmemelidir.

Helianthus a, cins ve bitkiler 70 türleri hakkında içermektedir.
Güney Amerika'daki üç tür hariç, tüm Helianthus türleri Kuzey Amerika ve Orta Amerika'ya özgüdür. Ortak isimler "ayçiçeği" ve "ortak ayçiçeği" tipik olarak yuvarlak çiçek başları ligüller ile birleşim halinde olan popüler yıllık tür Helianthus annuus'a atıfta bulunur. Güneşe benzer. Bu ve diğer türler, özellikle ılıman bölgelerde ve bazı tropik bölgelerde insanlar, sığırlar ve kümes hayvanları için gıda bitkileri olarak ve süs bitkileri olarak yetiştirilmektedir. Yaz aylarında ve erken sonbaharda büyür, yoğun büyüme mevsimi yaz ortasındadır.
Çok yıllık ayçiçeği türleri, hızla yayılma ve istilacı olma eğilimleri nedeniyle bahçe kullanımında yaygın değildir.
Ayçiçeği diski birçok küçük çiçekten oluşur. Buradaki ışın çiçekleri kurutulur
Ayçiçeği çiçeği, bir Fibonacci dizisine sahip doğal bir spiral halinde düzenlenir
Türler Amerika kökenlidir. İlk olarak şimdi Meksika ve Güney Amerika'da evcilleştirildi.
Yerli Amerikan halkları ayçiçeklerini Meksika'dan Güney Kanada'ya bir ürün olarak yetiştirdi. Türler daha sonra 16. yüzyıl Avrupalı kaşifler tarafından Amerika'dan geri getirildi.

Morfoloji Ayçiçekleri genellikle bazı türlerde 300 cm veya daha yüksek bir boyuta kadar büyüyebilen uzun yıllık veya çok yıllık bitkilerdir.
Dışarıda parlak sarı ışın çiçekleri ve içeride sarı veya kestane rengi (kahverengi / kırmızı olarak da bilinir ) olan bir veya daha fazla terminal kapitula (çiçek başları) taşırlar.
Çeşitli süs çeşitlerin arasında H. annuus -kırmızı renkli ışını çiçeği var; hepsi tek bir orijinal mutanttan kaynaklanır. Onlar çiçeklenme başladıktan sonra büyüme sırasında, gündüzleri eğim ayçiçeği güneş ama dur yüze.
Genç ayçiçeği kafalarındaki güneşin bu izlemesine heliotropizm denir.
Olgun olduklarında, ayçiçeği genellikle doğuya bakar. Kaba ve tüylü sap, yabani bitkilerde üst kısımda dallanır, ancak genellikle evcilleştirilmiş çeşitlerde dallanmamıştır.
Saplı yaprakları dentat ve genellikle yapışkan olan. Alt yapraklar zıt, oval veya genellikle kalp şeklindedir.
Işın çiçeği (mevcut) steril olduğunu ve aslında teknik ayırt edilir bir disk çiçekler varlığı ile Pappus ait ikisi terazi kılçık benzeri caducous olduğunu kolayca sökülebilir ve olgunluk düşen Bazı türler de pappus'ta ek daha kısa ölçeklere sahiptir ve bir türün tamamen pappus yoktur.
Cinsini daha güvenilir bir şekilde ayıran ancak görmek için bir mikroskop gerektiren bir diğer teknik özellik, stilin tepesinde belirgin, çok hücreli bir ekin varlığıdır.
Ayrıca, bir ayçiçeği çiçeği doğal bir spiral şeklinde düzenlenmiştir.
Çeşitlilik, cinsin büyük kısmını oluşturan çok yıllık türler arasında görülür.
Bazıları, bitkinin tabanındaki bir rozetteki büyük yaprakların çoğuna veya tamamına sahiptir ve boyutları azaltılmış yapraklara sahip çiçekli bir kök üretir.
Yılların çoğunda tamamen sarı olan disk çiçekler vardır, ancak birkaçında kırmızımsı loblu disk çiçekler vardır.
Bir tür, H. radula, ışın çiçeklerinden tamamen yoksundur.

Büyüme aşamaları
Bir ayçiçeği büyümesi kesinlikle genetik yapısına ve arka planına bağlıdır. Ayrıca, ekildiği mevsimin gelişimi üzerinde etkileri olacaktır. Ayçiçeği gelişimi, tek bir başın veya dallı başın kafalarını veya ana dalını belirleyerek belirlenebilen bir dizi bitkisel aşama ve üreme aşamaları ile sınıflandırılır.
Gübre kullanımı
çeşitli azot bazlı gübrelerin ayçiçeklerinin büyümesi üzerindeki etkisini analiz etmiştir.
Amonyum nitratın, düşük sıcaklıklı alanlarda daha iyi performans gösteren üreden daha iyi azot emilimi sağladığı bulunmuştur.
Önce ayçiçeği ekilir ve daha sonra soya bitkileri takip edilir, atıl süreleri azaltır ve toplam ayçiçeği üretimini ve karlılığını arttırır. Ayçiçeği genellikle ülkenin aşırı güney veya kuzey bölgelerine ekilir.
Çoğu zaman, güney bölgelerinde, yağmurlu mevsimlerin başında ayçiçeği yetiştirilir ve daha sonra yaz aylarında soya fasulyesi ekilebilir.
Araştırmacılar, soya fasulyesi-ayçiçeği ekim yönteminin gübre kullanımındaki değişikliklerle daha da geliştirilebileceği sonucuna varmışlardır.
Mevcut yöntemin olumlu çevresel etkileri olduğu gösterilmiştir.

İLETİŞİM

ÖZLER YILDIRIM
Tel: 0 532 521 67 47
Adres: Bekirde mah.
Hürriyet 1 cad no 2 A
Akdeniz / MERSİN
Email:
ozleryildirim@gmail.com


YOUTUBE KANALIMIZ

Copyright © NİL TARIM